Con người là động vật văn hoá
Phạm Thạch Hoàng

Chỉ có văn hoá mới giúp con người t́m thấy ư nghĩa sống tích cực
Đời sống hiện tồn của con người là một tích hợp của nhiều mặt khác nhau: kinh tế, văn hoá, chính trị…con người chẳng ai sống mà lại có thể đứng ngoài những ràng buộc đó.
Franklin: cho rằng con người là động vật kinh tế. Ở góc nh́n lực lượng sản xuất, rơ ràng con người là con người được tạo dựng và chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế. Nhưng chỉ nếu vậy không cẩn thận sẽ rơi vào quan điểm của chủ nghĩa duy vật tầm thường và phương pháp siêu h́nh khi nh́n nhận con người. Xa xưa hơn, trong lịch sử, Arixtốt cho rằng, con người là động vật chính trị, chính trị là đỉnh cao của nghệ thuật làm người. Có lẽ do thời Arixtốt, nhà chính trị là mẫu h́nh sáng giá nhất, bởi ở đó hội tụ những phẩm hạnh của một con người. Những quan điểm nói trên, nếu đem áp dụng vào nh́n nhận xă hội hiện đại phát triển và đa dạng nghề nghiệp hôm nay và nếu như trong xă hội ai ai cũng theo đuổi những tham vọng chính trị, quyền lực chính trị th́ xă hội đó đâu phải là một xă hội tiến bộ, văn minh.
Vậy con người là ǵ?
Vượt ra ngoài khuôn khổ chật hẹp của kinh tế, chính trị, th́ con người là một động vật văn hoá chăng? Theo tôi, suy cho cùng là như vậy.
Bởi lẽ nói tới văn hoá là nói tới giá trị cao nhất, tổng hợp nhất, rộng nhất, đầy đủ nhất của con người (vật chất và tinh thần). Những phạm trù giá trị đó đều do hoạt động của con người sáng tạo ra và để thoă măn cao nhất đời sống hiện tồn các nhu cầu của con người.
Con người là một động vật nhưng đă đi xa hơn tính vật của ḿnh v́ con người tạo ra văn hoá và có văn hoá. Chính tạo ra văn hoá con người lại tạo ra chính ḿnh lần nữa, như quan điểm của triết học mác xít. Tạo ra văn hoá chính là con người hướng ḿnh tới sự hoàn mỹ. Có thể nói, văn hoá mới là đích thực sự của con người. V́ vậy, con người làm kinh tế, chính trị đích thị không nằm ngoài mục tiêu văn hoá. Có chăng nhận thức của con người về văn hoá ở mỗi thời khác nhau mà thôi.
Ngày nay, văn hoá và sức mạnh của văn hoá được con người nhận diện một cách đầy đủ và rộng mở hơn ngày hôm qua.
Văn hoá là nấc thang không cùng để con người lên cao măi.
Văn hoá đă sáng tạo ra con người và làm cho con người trở thành chủ NGƯỜI viết hoa đúng nghĩa./.